Japanse esdoorn

Acer palmatum — de Japanse esdoorn — komt uit Japan, Korea en China en is in West-Europa pas sinds de 19e eeuw populair geworden, vooral via Britse en Nederlandse plant-importeurs die exotische tuinplanten zochten. Vandaag is 'ie een van de meest gebruikte sier-bomen in tuinen door zijn compacte vorm en spectaculaire herfstkleur. Bredabloeit's Japanse esdoorns staan vooral in Valkenberg achter de muziektent — kleinere groep bomen die elke herfst kort maar fel optreden.

Bloei-timing

Anders dan de andere bredabloeit-soorten is de Japanse esdoorn een herfst-event, geen voorjaars-event. Z'n moment is eind oktober tot begin november (DOY 300–320), wanneer de fijn ingesneden bladeren in tien dagen tijd kleur veranderen van zomergroen naar vuurrood. Daarna vallen ze in een week tijd, en is het gedaan. De bredabloeit-historie laat zien dat de piek per boom verschilt — sommige verkleuren al een week eerder dan andere binnen dezelfde groep.

Hoe herken je het?

Het blad is onmiskenbaar: 5–7 puntige lobben, fijn ingesneden, kleiner dan onze inheemse esdoornen. In de zomer fris groen, soms al licht roodachtig getint bij sommige cultivars. In de herfst de kleur waar 'ie beroemd om is — vermiljoen tot diep karmozijn-rood. De boom blijft klein-tot-middelgroot (3–8 meter) en heeft een fijne, sierlijke groeivorm. Geen geur, geen bloemen die iemand opvallen — dit is puur een blad-soort.

Praktisch

Beste moment: tweede helft oktober, op een dag met dunne wolkjes (volle zon overdrijft de kleur tot bijna onnatuurlijk; volle bewolking maakt 'm dof). Late namiddag werkt magisch — laag licht door de bladeren heen geeft die typische 'lit from within'-kwaliteit. Tegenlicht is dé fototechniek voor Japanse esdoorn. Wind is de vijand — een goede windstoot kan de helft van de bladeren in één klap loslaten. Plan vooruit, kijk de weersverwachting, ga snel.

Achtergrond

In Japan is momiji (herfstbladeren-kijken) sinds de Heian-periode (8e–12e eeuw) een culturele activiteit, qua status vergelijkbaar met sakura-hanami in het voorjaar. Speciale momiji-tempels en parken bestaan, mensen reizen ervoor. De Japanse esdoorns in West-Europese parken zijn relatief jong (50–100 jaar) en kleiner dan hun Japanse counterparts, maar geven de Europese herfst dezelfde dramatische kleur.