Paardenkastanje

De paardenkastanje — Aesculus hippocastanum — is een Balkan-boom (oorspronkelijk uit Albanië en Noord-Griekenland) die rond 1576 voor het eerst in West-Europa werd geïntroduceerd in Wenen. De boom werd snel populair als laanboom door zijn imposante kruin en de spectaculaire bloei in mei. Breda's Wilhelminapark heeft enkele oude exemplaren en in Valkenberg staan ze als markante laanbomen — typische 19e-eeuwse stadsplant.

Bloei-timing

De paardenkastanje bloeit tussen eind april en half mei, ongeveer DOY 115–140. Het is daarmee een 'tussen-bloei' — magnolia en kers zijn voorbij, blauweregen en sering nog onderweg. In Wilhelminapark staan twee oude exemplaren die je vanaf 50 meter kunt zien dankzij de kaarsvormige bloemtrossen die rechtop op de takken staan — heel anders dan de meeste boombloei. Helaas hebben veel oude paardenkastanjes in Nederland last van de bloedingsziekte (Pseudomonas), en sommige bredabloeit-exemplaren zijn aangetast.

Hoe herken je het?

De bloemen vormen rechtopstaande witte 'kaarsen' van 20–30 cm hoog, met talloze kleine bloemetjes per kaars. Centraal hebben de bloemen vaak een gele of roze vlek (nectarmerk voor bestuivers). Het blad is groot, samengesteld met 5–7 vingervormige deelblaadjes, kenmerkend genoeg om de boom in elk seizoen te herkennen. In de herfst vormen zich stekelige bolsters met de bekende glimmende kastanjes erin — niet eetbaar voor mensen (toxisch zelfs), wel voor paarden geïnteresseerd, vandaar de naam.

Praktisch

Beste moment: midden mei, als de kaarsen volop bloeien en het blad al uit is. Kijk omhoog — de bloemen staan vaak hoog in de kroon. Voor foto's werkt een lage camerapositie met de kaarsen tegen de blauwe lucht. In de zomer dragen veel oude exemplaren bruine bladranden door hitte of ziekte; dat hoeft niet te wijzen op terminale problemen, maar als je de bloeiende boom in mei wilt zien, kies een exemplaar dat er gezond uitziet aan de bast.

Achtergrond

Anne Frank schreef in haar dagboek in mei 1944 over 'onze' kastanjeboom achter het Achterhuis. Die boom werd in 2010 omgewaaid maar nakomelingen zijn op meerdere plekken in Nederland geplant — een paar daarvan staan in Amsterdam-stijl plantsoenen. De Bredabloeit-paardenkastanjes hebben geen beroemde historie maar wel decennia van rituele lentebloei.