Wolken van lila stervormige bloemen in september en oktober, een laat bestuiversfeest.
De herfstaster (Symphyotrichum novi-belgii, vroeger Aster novi-belgii) is een van de iconische bloeiers van het Nederlandse najaar. Oorspronkelijk afkomstig uit oostelijk Noord-Amerika — de soortnaam novi-belgii verwijst naar Nieuw-Nederland, het zeventiende-eeuwse New York — is hij sinds eeuwen ingeburgerd in Europese tuinen. De plant vormt brede pollen van zestig tot honderdtwintig centimeter hoog, met smalle lancetvormige bladeren en talrijke vertakte bloemstengels. De stervormige bloempjes hebben smalle straalbloemen rond een geel hartje en bedekken de plant in dichte wolken. De typische kleur is lila tot violet, maar er zijn talloze cultivars in roze, wit, donkerpaars en magenta. In stadsparken vormt de herfstaster vaak grote borders of natuurlijke vlakken in zonnige randen.
De bloei begint in Nederland rond begin september (DOY 245) en houdt aan tot eind oktober (DOY 300-305). De piek valt doorgaans in de tweede helft van september en eerste helft van oktober (DOY 265-285). Door de vele cultivars en de vroege resp. late variëteiten kan een aanplant zes tot acht weken aaneengesloten in bloei staan. De bloei eindigt pas bij de eerste echte nachtvorsten. Herfstasters zijn een belangrijke nectarbron voor laat-seizoen bestuivers: dagvlinders zoals atalanta, distelvlinder en kleine vos, plus honingbijen en zweefvliegen. Op een zonnige septembermiddag kan een aanplant letterlijk gonzen.
De plant valt op door de overdaad: honderden tot duizenden kleine stervormige bloempjes per polplant, in dichte vertakte bloeiwijzen. Een individueel bloemhoofdje is twee tot drie centimeter breed, met dertig tot veertig smalle straalbloempjes rond een dieper geel tot oranjegeel hart. De bladeren zijn smal lancetvormig, vier tot tien centimeter lang, met een licht ruwe textuur. De stengels zijn stijf en vertakt vanaf het midden. Verwarring met andere asters (zoals Aster novae-angliae, de Nieuw-Engelandaster) komt voor; novi-belgii heeft gladdere, smallere bladeren en kleinere bloempjes dan novae-angliae.
Herfstasters vragen volle zon en een vochthoudende, voedselrijke maar goed gedraineerde bodem. Ze zijn gevoelig voor meeldauw in droge periodes; goede luchtcirculatie en tijdig inkorten in juni (de zogenaamde Chelsea chop) maken de planten compacter en gezonder. In parken worden ze vaak gecombineerd met siergrassen of met sedum voor een gelaagde laat-seizoen-border. Voor wie de bloei wil zien: bezoek bloemborders in de tweede helft van september voor de volle piek. De combinatie van lila aster en koperkleurige sedum is een klassiek najaarsbeeld in Nederlandse parken.
Symphyotrichum novi-belgii werd in de zeventiende eeuw vanuit Noord-Amerika in Europa geïntroduceerd en kwam in cultuur via Engelse en Nederlandse botanische tuinen. De geslachtsindeling is sinds 1990 herzien: de oude Aster-soorten van Noord-Amerika zijn ondergebracht in nieuwe geslachten, waaronder Symphyotrichum. In Engeland heet de soort 'Michaelmas daisy' omdat de bloei samenvalt met Michaeldag (29 september).
Nog maar 0 waarnemingen van Herfstaster dit jaar. Deel er één en de pagina komt tot leven.
Voeg je waarneming toe →