Papaver bracteatum

Papaver bracteatum komt oorspronkelijk uit de bergstreken van noordelijk Iran en de zuidelijke Kaukasus — vandaar de namen Perzische klaproos, Iraanse klaproos en Armeense klaproos. De geslachtsnaam Papaver is het oude Latijnse woord voor klaproos; de soortaanduiding bracteatum verwijst naar de opvallende bracteeën, schutbladen direct onder de bloem, die deze soort onderscheiden van zijn naaste verwanten. In de negentiende eeuw belandde de plant via botanische tuinen in West-Europa, waar de grote rode bloemen al snel populair werden als border-plant. De soort is nauw verwant aan de bekendere Oosterse klaproos (Papaver orientale) en wordt soms zelfs als variëteit daarvan gezien. In Nederlandse tuinen kom je hem tegen als forse, vaste klaproos — minder algemeen dan zijn oosterse neef, maar opvallender.

Bloei-timing

De bloei valt in West-Europa tussen eind mei en begin juli, grofweg DOY 145–185. De piek ligt rond de eerste twee weken van juni. Een individuele bloem houdt het maar twee tot vier dagen vol — de bloemblaadjes zijn dun als crêpepapier en vallen bij een stevige regenbui zo van de stengel. De plant zelf bloeit twee tot drie weken door doordat knoppen na elkaar opengaan. Na de bloei trekt het loof zich terug en lijkt de plant te verdwijnen; dat is normaal, geen ziekte.

Hoe herken je het?

De bloemen zijn enorm: tot 20 cm in doorsnede, dieprood — bijna scharlaken — met een grote zwarte vlek aan de basis van elk bloemblad. Meestal vier tot zes blaadjes per bloem, rond een donker centrum met talloze zwarte meeldraden. De stengels zijn stevig, rechtopstaand en behaard, en kunnen tot 120 cm hoog worden. Direct onder de bloem zitten de typische bracteeën, kleine bladachtige schutblaadjes — het herkenningspunt van deze soort. Het blad is grof, diep ingesneden, ruw behaard en grijsgroen, in een rozet rond de voet van de plant. Geur is er nauwelijks; de show zit volledig in kleur en formaat.

Praktisch

Voor foto's werkt ochtendlicht het beste: het rood is zo verzadigd dat het in volle middagzon snel uitbijt op de sensor. Een lichtbewolkte dag levert de mooiste textuur in de bloemblaadjes op. Ga vroeg in juni, want na een regenbui ligt de bloei letterlijk op de grond. Onthoud waar je een exemplaar ziet staan — de plant trekt zich na de bloei terug en is in augustus onvindbaar.

Achtergrond

Papaver bracteatum heeft een ongemakkelijke wetenschappelijke reputatie: de plant produceert thebaïne, een alkaloïde dat in de farmaceutische industrie als grondstof voor pijnstillers als codeïne wordt gebruikt. In de jaren zeventig deed de Verenigde Naties onderzoek naar de soort als alternatief voor de opiumklaproos (Papaver somniferum), omdat thebaïne zich slecht laat omzetten naar heroïne. In tuinen speelt dat geen rol — daar is het gewoon een spectaculaire vaste plant uit het Perzische bergland. De soort werd in de vroege negentiende eeuw wetenschappelijk beschreven, gebaseerd op materiaal uit de Kaukasus.